Төрээн черим – даглыг чараш Тывам бо-дур. Тыва дээрге бедик-бедик дагларның, делгем-делгем ховуларның, шапкын-шапкын хемнерниң чурту. Төрээн Тывавыстың иштинде база бир онзагай чараш чурумалдыг кожуунувус Кызыл кожуун. Магаданчыг, мактаксанчыг Кызыл кожуун баажызы чок тывызык дег, маадырларлыг, даргаларлыг, эмчилерлиг, башкыларлыг, хоочуннарлыг, хүндүлээчел ажыл-ишчи чоннуг ынак кожуунум.
Мен бодумнуң кожуунум иштинде бичии-даа болза, онзагай чараш суурум Терлиг-Хаяны бижикседим. Чүге дээрге мээң суурум чурумалдыг каас-чараш бойдустуг, арыг агаарлыг, аржаан сугларлыг, ыдыктыг черлиг, тайга-сыннарында те, чуңма дешкилежип ойнаан кайгамчыктыг оран.
Суурувус чурттакчылары чеже-даа эвээш санныг болзувусса, шупту демниг ажылдап чурттап турар бис. Суурувуста школа, бичии уруглар сады, чагырга чери, эмчи, культура одаа — чону, сууру дээш сагыш човап ажылдап турар. Культура одааның ажылдакчылары чонунга, бистерге, өөреникчилерге солун, хөглүг ажыктыг оюн-тоглааны эрттирип турарлар. Бистиң суурувуста ажыктыг черлер хөй. Оларга чижек кылдыр мөңгүн суу заводу, чугай дажы хамааржыр. Амгы үеде бо ажыктыг черлеривис дүшкен.
Мээң күзелим — бичии суурувуска, бистерге өөреникчилерге спорт залдыг школа, чараш улуг культура бажыңы турган болза деп күзээр мен. Чүге дээрге мен эштерим-биле Кызыл кожууннуң кайы-даа суурларынга маргылдаалап, янзы-бүрү мөөрейлерге киржип чоруп турар мен. Ол суурларның школа болгаш культура бажыңнарының чаражын магадап ханмаан мен. «Бистиң суурувус база өске суурлар ышкаш, чүге чараш школа, клуб чок бис» – деп, эштерим-биле бо-ла чугаалажыр бис. Бистиң суурувуска чаа школа тудуу болгаш клуб кылыптар болза, чонувус саны көвүдеп, ажылчы олуттар саны база тыптып кээр. Ажыл чок чонувус база ажылдыг апаар деп бодаар мен.
Ынак Кызыл кожуунум 80 харлаан юбилейи-биле байыр чедирбишаан, ам-даа кожуунувуста суурлар хөгжүп, сайзырап, чаш ажы-төл саны көвүдеп, кожуунувустуң суурларындан тускайлаттынган шериг херээнде акылырывыс, даайларывыс, ачаларывыс, кырган-ачаларывыс онча-менди чанып келзин деп күзээр-дир мен. Кожуунувуска ат-алдарлыг кижилер, муңчу ажыл-ишчи малчыннар көвүдээр болзун.
Сайзырала-ла, алдаржы-ла Кызыл кожуун!
Биче-оол Аюна, 6 класс, Терлиг-Хая школазы
